Lílo tábà ń tẹ̀síwájú láti jẹ́ okùnfà pàtàkì fún àrùn àti ikú tí a lè dènà ní Kánádà. Ní ọdún 2017, ó lé ní 47,000 ikú tí ó jẹ́ nítorí lílo tábà ní Kánádà, pẹ̀lú ìṣírò owó ìtọ́jú ìlera tààrà $6.1 bilionu àti iye owó gbogbogbò $12.3 bilionu.1 Ní oṣù kọkànlá ọdún 2019, àwọn ìlànà ìdìpọ̀ tí kò ṣe kedere fún àwọn ọjà tábà bẹ̀rẹ̀ sí í ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí apá kan nínú Ìlànà Tábà ti Kánádà, èyí tí ó ń gbìyànjú láti ṣàṣeyọrí góńgó lílo tábà tí ó dín ní 5% ní ọdún 2035.
Àwọn orílẹ̀-èdè tó ń pọ̀ sí i kárí ayé ló ti ń lo àpò ìpamọ́ lásán. Ní oṣù Keje ọdún 2020, àpò ìpamọ́ lásán ni wọ́n ń lò.Kánádààpò sìgáA ti ṣe àgbékalẹ̀ rẹ̀ ní gbogbo orílẹ̀-èdè ní ìpele olùpèsè àti títà ọjà ní orílẹ̀-èdè mẹ́rìnlá: Australia (2012); France àti United Kingdom (2017); New Zealand, Norway, àti Ireland (2018); Uruguay, àti Thailand (2019); Saudi Arabia, Turkey, Israel, àti Slovenia (January 2020); Canada (February 2020); àti Singapore (July 2020). Ní oṣù January 2022, Belgium, Hungary, àti Netherlands yóò ti ṣe àgbékalẹ̀ àwọn ohun èlò tí kò ní wúlò.
Ìròyìn yìí ṣàkópọ̀ ẹ̀rí láti inú Iṣẹ́ Àgbéyẹ̀wò Ìlànà Ìṣàkóso Tábà Àgbáyé (ITC) lórí bí ìṣàkójọpọ̀ lásán ṣe ń ṣiṣẹ́ ní Kánádà. Láti ọdún 2002, ITC Project ti ṣe àwọn ìwádìí onípele gígùn ní àwọn orílẹ̀-èdè 29 láti ṣe àyẹ̀wò ipa àwọn ìlànà ìṣàkóṣo tábà pàtàkì ti Àdéhùn Ìlànà Ìlera Àgbáyé lórí Ìṣàkóso Tábà (WHO FCTC). Ìròyìn yìí gbé àwọn àwárí kalẹ̀ lórí ipa ìṣàkójọpọ̀ lásán ní Kánádà tí a gbé kalẹ̀ lórí àwọn ìwádìí tí a kó láti ọ̀dọ̀ àwọn àgbàlagbà tí wọ́n ń mu sìgá kí ó tó di (2018) àti lẹ́yìn (2020) ìfihàn àwọn tí wọ́n ń mu sìgá lásánKánádààpò sìgáA tún gbé àwọn dátà láti orílẹ̀-èdè ITC Project tó tó mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n mìíràn kalẹ̀ — títí kan Australia, England, France, àti New Zealand, níbi tí wọ́n ti ṣe àgbékalẹ̀ àwọn ohun èlò tí kò ní èéfín.
Àpò tí kò ṣe é ṣe kí ó má fa ìfàmọ́ra mọ́ra nínú àpò náà — 45% àwọn tó ń mu sìgá kò fẹ́ràn ìrísí àpò sìgá wọn lẹ́yìn tí wọ́n bá ti mu sìgá lásán.Kánádà àpò sìgáni a ṣe àgbékalẹ̀, ní ìfiwéra pẹ̀lú 29% ṣáájú òfin Unlik Iṣẹ́ ITC ni ó ṣe àgbékalẹ̀ ìròyìn yìí ní Yunifásítì Waterloo: Janet Chung-Hall, Pete Driezen, Eunice Ofeibea Indome, Gang Meng, Lorraine Craig, àti Geoffrey T. Fong. A gba àwọn ọ̀rọ̀ láti ọ̀dọ̀ Cynthia Callard, Àwọn Oníṣègùn fún Kánádà tí kò ní èéfín; Rob Cunningham, Canadian Cancer Society; àti Francis Thompson, HealthBridge, lórí àwọn àkọsílẹ̀ ìròyìn yìí. Sonya Lyon ti Sentrik Graphic Solutions Inc. ló ṣe àgbékalẹ̀ àwòrán àti ìṣètò àwòrán. Ọpẹ́ sí Brigitte Meloche fún pípèsè iṣẹ́ ìtumọ̀ èdè Faransé; àti sí Nadia Martin, ITC Project fún àtúnyẹ̀wò àti àtúnṣe ìtumọ̀ èdè Faransé. Ìnáwó fún ìròyìn yìí ni Health Canada's Drug Use and Addictions Program (SUAP) Arrangement #2021-HQ-000058 pèsè. Àwọn èrò tí a fihàn níbí kò ṣe dandan dúró fún èrò Health Canada.
Ìwádìí ITC Four Country Smoking and Vaping Survey ni a ṣe àtìlẹ́yìn rẹ̀ láti ọ̀dọ̀ US National Cancer Institute (P01 CA200512), Canadian Institutes of Health Research (FDN-148477), àti National Health and Medical Research Council of Australia (APP 1106451). A tún ṣe ìrànlọ́wọ́ fún Geoffrey T. Fong láti ọwọ́ Ontario Institute for Cancer Research.
Aṣẹ ilana fun iṣakojọpọ taba lasan (ti a tun mọ si iṣakojọpọ boṣewa) ni a pese labẹ Ofin Awọn Ọja Taba ati Siga (TVPA)4, eyiti a ti gba awọn atunṣe ni Oṣu Karun ọjọ 23, ọdun 2018 gẹgẹbi ilana ofin lati dinku ẹru pataki ti iku ati aisan ti o ni ibatan si taba ni Ilu Kanada.Kánádààpò sìgáÈte láti dín ìfàmọ́ra àwọn ọjà tábà kù, a sì ṣe àgbékalẹ̀ rẹ̀ lábẹ́ àwọn Ìlànà Àwọn Ọjà Tábà ti ọdún 2019 (Ìrísí Pípé àti Ìwọ̀n Tí A Déédé)5 gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára àwọn ètò ìlànà tó péye láti ran lọ́wọ́ láti dé ibi tí lílo tábà kò ju 5% lọ ní ọdún 2035 lábẹ́ Ìlànà Tábà ti Kánádà.
Àwọn ìlànà yìí kan ìdìpọ̀ fún gbogbo àwọn ọjà tábà, títí kan sìgá tí a ṣe, yípo àwọn ọjà tìrẹ (tabà tí a fi ń yọ́, àwọn páìpù àti ìwé yípo tí a fẹ́ lò pẹ̀lú tábà), sígá àti àwọn sígá kéékèèké, tábà pípa, tábà tí kò ní èéfín, àti àwọn ọjà tábà tí a gbóná. Àwọn ọjà tábà oníná/ìgbóná kò sí lábẹ́ àwọn ìlànà wọ̀nyí, nítorí pé a kò kà wọ́n sí àwọn ọjà tábà lábẹ́ TVPA.
4 Àpò tí kò ṣe kedere fún sìgá, sìgá kéékèèké, àwọn ọjà tábà tí a ṣe fún lílo pẹ̀lú àwọn ẹ̀rọ, àti gbogbo àwọn ọjà tábà míràn bẹ̀rẹ̀ sí ní agbára ní ìpele olùpèsè/olùgbéwọlé ní November 9, 2019, pẹ̀lú àkókò ìyípadà ọjọ́ 90 fún àwọn olùtajà tábà láti tẹ̀lé ní February 7, 2020. Àpò tí kò ṣe kedere fún sígá bẹ̀rẹ̀ sí ní agbára ní ìpele olùṣe/olùgbéwọlé ní November 9, 2020, pẹ̀lú àkókò ìyípadà ọjọ́ 180 fún àwọn olùtajà tábà láti tẹ̀lé ní May 8, 2021.5, 8
Kánádà àpò sìgáÀwọn ìlànà ni a ti tọ́ka sí gẹ́gẹ́ bí èyí tó péye jùlọ ní àgbáyé, tí ó gbé ọ̀pọ̀lọpọ̀ àpẹẹrẹ àgbáyé kalẹ̀ (wo Àpótí 1). Gbogbo àwọn páálí ọjà tábà gbọ́dọ̀ ní àwọ̀ brown tí kò ní àwọ̀ tó yàtọ̀ síra, tí kò ní àwọn ànímọ́ tó fani mọ́ra, àti ìfihàn ọ̀rọ̀ tí a gbà láàyè ní ibi tí ó yẹ, lẹ́tà, àwọ̀, àti ìwọ̀n. Àwọn ọ̀pá sìgá kò gbọdọ̀ ju ìwọ̀n tí a sọ fún fífẹ̀ àti gígùn lọ; wọ́n ní àmì ìdánimọ̀ èyíkéyìí; àti òpin àlẹ̀mọ́ náà gbọ́dọ̀ jẹ́ pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́, kò sì gbọdọ̀ ní àwọn àlàfo.Kánádà àpò sìgáA ó ṣe àgbékalẹ̀ rẹ̀ sí ìrísí slide àti shell ní ìpele olùpèsè/olùgbéwọlé láti November 9, 2021 (àwọn olùtajà ní láti tẹ̀lé e títí di February 7, 2022), nípa bẹ́ẹ̀ a ó fòfin de àwọn páálí tí ó ní ìṣípo òkè. Àwòrán 1 fi àpò slide àti shell hàn pẹ̀lú pẹrẹsẹKánádà àpò sìgá níbi tí a ti ń fi ìròyìn nípa ìlera hàn ní ẹ̀yìn àpótí inú nígbà tí a bá ṣí àpótí náà. Kánádà ni orílẹ̀-èdè àkọ́kọ́ ní àgbáyé tí ó nílò àpótí ìfàsẹ́yìn àti àpótí ìkarahun, ÀTI pé òun ni ó kọ́kọ́ nílò ìránṣẹ́ nípa ìlera inú ilé.
Kánádààpò sìgáÀwọn ìlànà ló lágbára jùlọ ní àgbáyé àti àkọ́kọ́ láti:
• Dènà lílo àwọn àpèjúwe àwọ̀ nínú gbogbo orúkọ ìtajà àti orúkọ onírúurú
• Ó nílò ìrísí ìdìpọ̀ ìfàsẹ́yìn àti ìṣẹ́po fún sìgá
• Ó nílò àwọ̀ brown tí kò dáa ní inú àpótí náà
• Dáwọ́ fún sìgá tó gùn ju 85mm lọ
• Dènà sígá kékeré tí ó kéré sí 7.65mm ní iwọ̀n iwọ̀n rẹ̀
Àwọn ìlànà àgbáyé tí a gbé kalẹ̀ nípasẹ̀ àwọn ìlànà ìdìpọ̀ lásán ti Canada
Kánádà kò ṣe àwọn ìkìlọ̀ ìlera tuntun àti tó tóbi jù (PHWs) lórí àwọn páálí sìgá pẹ̀lú àwọn ìlànà ìdìpọ̀ lásán, gẹ́gẹ́ bí àwọn orílẹ̀-èdè mìíràn pẹ̀lú Australia, United Kingdom, France, àti New Zealand ṣe béèrè. Síbẹ̀síbẹ̀,Àpò sìgá ti orílẹ̀-èdè KánádàÀwọn ìkìlọ̀ (75% ti iwájú àti ẹ̀yìn) ni yóò tóbi jùlọ ní àgbáyé ní ti gbogbo agbègbè ojú ilẹ̀ nígbà tí ìrísí ìfàsẹ́yìn àti ìkarahun bá bẹ̀rẹ̀ sí ní ṣiṣẹ́ ní oṣù kọkànlá ọdún 2021. Health Canada ń parí àwọn ètò láti ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìkìlọ̀ ìlera tuntun fún àwọn ọjà tábà tí a ó nílò láti yípo lẹ́yìn àkókò pàtó kan.9 Àwòrán 2 gbé àkókò ìfipamọ́ lásán kalẹ̀ ní Kánádà ní ìbámu pẹ̀lú ITC Four Country Smoking and Vaping Surveys, èyí tí ó pèsè ìwífún fún ìròyìn yìí.
Ìròyìn yìí gbé ìwádìí láti inú Ìwádìí Síga àti Síga ITC Canada kalẹ̀ kí ó tó di pé wọ́n ti ṣe àgbékalẹ̀ ìpamọ́ àti síga ní gbogbo ìgbà ní ìpele títà ní ọjọ́ keje oṣù kejì ọdún 2020. Ìwádìí Síga àti Síga ITC Canada, apá kan nínú Ìwádìí Síga àti Síga ITC Four Country Smoking and Siga, èyí tí wọ́n tún ṣe ní ìbámu pẹ̀lú ìwádìí ẹgbẹ́ ní United States, Australia, àti England, jẹ́ ìwádìí ẹgbẹ́ tí wọ́n ṣe láàárín àwọn àgbàlagbà tí wọ́n ń mu sìga àti àwọn tí wọ́n ń mu siga láti inú àwọn ẹ̀rọ ayélujára orílẹ̀-èdè kọ̀ọ̀kan. Ìwádìí lórí ayélujára ìṣẹ́jú 45 náà ní àwọn ìbéèrè tó bá ìṣàyẹ̀wò ìpamọ́ àti síga mu, èyí tí ITC Project ti lò láti ṣe àyẹ̀wò ìpamọ́ àti síga ní Australia, England, New Zealand, àti France. A ṣe ìwádìí ìgbóná àti ìgbóná ti ITC Canada láàárín àwọn àpẹẹrẹ orílẹ̀-èdè tí wọ́n jẹ́ 4600 tí wọ́n ń mu sìgá tí wọ́n parí ìwádìí ní ọdún 2018 (kí ó tó di pé wọ́n ti kó àwọn nǹkan jáde), ọdún 2020 (lẹ́yìn ìgbóná), tàbí ní ọdún méjèèjì. A fi àwọn ìwádìí gígùn láti Canada wéra pẹ̀lú àwọn ìwádìí láti orílẹ̀-èdè ITC méjì mìíràn (Australia àti United States) níbi tí wọ́n ti ṣe àwọn ìwádìí kan náà ní àkókò kan náà, tí wọ́n sì yàtọ̀ síra ní ipò àwọn òfin ìgbóná tábà wọn àti àwọn ohun tí wọ́n nílò fún àwọn àyípadà nínú àwọn PHW (wo Táblì 1). Àwọn ànímọ́ àwọn olùdáhùn ìwádìí ní Canada, Australia, àti United States ni a ṣe àkópọ̀ nínú Táblì 2. Ìròyìn náà tún ṣe àfiwé àwọn ìfiwéra orílẹ̀-èdè lórí àwọn ìwọ̀n àbájáde ipa ìlànà tí a yàn ní Canada àti títí dé àwọn orílẹ̀-èdè ITC 25 mìíràn.ii
Àwọn àlàyé kíkún lórí àwọn ọ̀nà ìṣàyẹ̀wò àti àwọn ọ̀nà ìwádìí ní orílẹ̀-èdè kọ̀ọ̀kan ni a gbé kalẹ̀ nínú Ìwádìí Sígá àti Sígá Sígá ní Orílẹ̀-èdè Mẹ́rin ti ITC
awọn ijabọ imọ-ẹrọ, ti o wa ni:https://itcproject.org/methods/
ITC Project ti ṣe atẹjade awọn iroyin tẹlẹ lori ipa ti iṣakojọpọ lasan ni New Zealand18 ati England19. Awọn iwe imọ-jinlẹ ITC ọjọ iwaju yoo ṣe agbekalẹ awọn itupalẹ gbooro diẹ sii ti ipa ti iṣakojọpọ lasan ni Kanada ati awọn orilẹ-ede miiran, ati afiwe ti ipa eto imulo kọja gbogbo awọn orilẹ-ede ITC ti o ti ṣe imuse lasan.Kánádààpò sìgá.Àwọn ìyàtọ̀ díẹ̀ láàárín àwọn àbájáde tí a ròyìn fún Kánádà nínú àwọn ìwé ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì tí ń bọ̀ àti àwọn àbájáde tí a ròyìn nínú ìwé yìí jẹ́ nítorí ìyàtọ̀ nínú àwọn ọ̀nà àtúnṣe ìṣirò, ṣùgbọ́n kò yí gbogbo àbájáde àwọn àwárí padà.ii.
Àwọn èsì ọdún 2020 fún Kánádà tí a gbé kalẹ̀ nínú àwọn nọ́mbà orílẹ̀-èdè mìíràn lè yàtọ̀ díẹ̀ sí àwọn èsì ọdún 2020 nínú àwọn nọ́mbà gígùn tí a gbé kalẹ̀ nínú ìròyìn yìí nítorí ìyàtọ̀ nínú àwọn ọ̀nà àtúnṣe ìṣirò fún irú ìwádìí kọ̀ọ̀kan.iii
Ní àkókò ìṣàyẹ̀wò àpò ìpamọ́ lẹ́yìn-pípẹ́ ní Kánádà, ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àpò ìpamọ́ tí wọ́n ń tà ní flip top ni wọ́n wà ní flip top, pẹ̀lú àwòrán slide àti shell tí ó wà fún iye àwọn ilé iṣẹ́ tí ó ní ìwọ̀nba díẹ̀. Ọ̀kan lára àwọn ète pàtàkì ti àpò ìpamọ́ lásán ni láti dín ìfàmọ́ra àti ìfàmọ́ra àwọn ọjà tábà kù.
Ìwádìí tí a ṣe ní àwọn orílẹ̀-èdè ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ti fihàn nígbà gbogbo pé àwọn páálí sìgá lásán kò ní ìfẹ́ sí àwọn tó ń mu sìgá bíi àwọn páálí onímọ̀.12-16
Ìwádìí ITC fihàn pé ìbísí pàtàkì wà nínú ìpín ọgọ́rùn-ún àwọn tó ń mu sìgá ní Kánádà tí wọ́n rí i pé àpò sìgá wọn “kò dùn mọ́ni rárá” lẹ́yìn ìgbékalẹ̀ Kánádààpò sìgá.Ìdínkù pàtàkì yìí nínú ìfàmọ́ra yàtọ̀ sí àwọn orílẹ̀-èdè méjì míràn tí a fi wéra—Ọsirélíà àti Amẹ́ríkà—níbi tí kò sí ìyípadà nínú ìpín ọgọ́rùn-ún àwọn tí wọ́n ń mu sìgá tí wọ́n rí i pé àpò sìgá wọn “kò dùn mọ́ rárá.”
Ìbísí tó pọ̀ gan-an ló wáyé nínú ìpín ọgọ́rùn-ún àwọn tó ń mu sìgá tí wọ́n sọ pé wọn kò fẹ́ràn ìrísí àpò sìgá wọn lẹ́yìn tí wọ́n ṣe àkójọpọ̀ lásán ní Kánádà (láti 29% ní ọdún 2018 sí 45% ní ọdún 2020). Àǹfààní àpò náà ló kéré jùlọ ní Australia (níbi tí wọ́n ti ṣe àkójọpọ̀ lásán pẹ̀lú àwọn PHW tó tóbi jù ní ọdún 2012), pẹ̀lú iye tó ju ìdá méjì nínú mẹ́ta àwọn tó ń mu sìgá lọ tí wọ́n ròyìn pé wọn kò fẹ́ràn ìrísí àpò wọn ní ọdún 2018 (71%) àti 2020 (69%). Ní ìyàtọ̀ sí èyí, ìpín ọgọ́rùn-ún àwọn tó ń mu sìgá tí wọ́n sọ pé wọn kò fẹ́ràn ìrísí àpò wọn ti dínkù ní Amẹ́ríkà (9% ní ọdún 2018 àti 12% ní ọdún 2020), níbi tí ìkìlọ̀ ti wà fún ọ̀rọ̀ nìkan àti pé a kò tíì ṣe àkójọpọ̀ lásán (wo Àwòrán 3).
Àwọn àbájáde wọ̀nyí bá àwọn àwárí ITC Project tẹ́lẹ̀ mu, èyí tó fi hàn pé iye àwọn tó ń mu sìgá tí kò fẹ́ràn ìrísí àpò wọn lẹ́yìn tí wọ́n ti ṣe àgbékalẹ̀ àpò lásán ní Australia (láti 44% ní ọdún 2012 sí 82% ní ọdún 2013)17, New Zealand (láti 50% ní ọdún 2016 sí 75% ní ọdún 2018)18, àti England (láti 16% ní ọdún 2016 sí 53% ní ọdún 2018).19
Àwọn àwárí ìsinsìnyí tún fi kún ẹ̀rí láti inú àwọn ìwádìí tí a tẹ̀ jáde tí ó fi ìdínkù pàtàkì nínú ìfàmọ́ra àpò lẹ́yìn ìmúṣẹ àpò tí kò wọ́pọ̀ pẹ̀lú àwọn PHW ńláńlá ní Australia20, 21 àti ipa rere tiKánádààpò sìgálórí ìdínkù ìfàmọ́ra àwọn àpò ní gbogbo ìgbà tí ó bá ń pọ̀ sí i, tí ó sì ń mú kí àwọn PHW pọ̀ sí i ní England.22
Ìwádìí tuntun mìíràn tó ń ṣe àyẹ̀wò ipa tí àpò ìdọ̀tí ní United Kingdom àti Norway ní lílo àwọn ìgbésẹ̀ ìwádìí ITC tó ti wà tẹ́lẹ̀ fi ẹ̀rí hàn pé ìmúṣẹ àpò ìdọ̀tí pẹ̀lú àwọn PHW tuntun tó tóbi ń mú kí ìkìlọ̀ àti ìṣiṣẹ́ rẹ̀ sunwọ̀n sí i ju ohun tí a lè ṣe nípa ṣíṣe àpò ìdọ̀tí láìsí ìyípadà sí ìkìlọ̀ ìlera lọ. Kí a tó ṣe àgbékalẹ̀ àpò ìdọ̀tí, àwọn orílẹ̀-èdè méjèèjì ní ìkìlọ̀ ìlera kan náà lórí àpò ìdọ̀tí sìgá (ìkìlọ̀ ìkọ̀wé 43% ní iwájú, PHW 53% ní ẹ̀yìn).
Lẹ́yìn tí wọ́n ti ṣe àgbékalẹ̀ àpò ìpamọ́ lásán pẹ̀lú àwọn PHW tuntun (65% ti iwájú àti ẹ̀yìn) ní United Kingdom, ìbísí ńlá wà nínú àwọn tí wọ́n ń mu sìgá tí wọ́n ń kíyèsí, tí wọ́n ń kà, àti tí wọ́n ń ronú nípa àwọn ìkìlọ̀, tí wọ́n ń ronú nípa ewu ìlera tí ó wà nínú sìgá mímu, tí wọ́n ń yẹra fún ìwà, tí wọ́n ń fi sìgá sílẹ̀, àti pé ó ṣeé ṣe kí wọ́n jáwọ́ nínú rẹ̀ nítorí àwọn ìkìlọ̀ náà.
Ní ìyàtọ̀ sí èyí, ìdínkù ńlá wà nínú kíkíyèsí, kíkà, àti wíwo àwọn ìkìlọ̀ náà dáadáa, ríronú nípa ewu ìlera tí ó wà nínú sìgá mímu, àti pé ó ṣeé ṣe kí wọ́n jáwọ́ nínú ìkìlọ̀ láàárín àwọn tó ń mu sìgá ní Norway, níbi tí wọ́n ti ṣe àkójọpọ̀ lásán láìsí àyípadà sí ìkìlọ̀ ìlera kankan.23 Ìyàtọ̀ àwọn àbájáde tí a rí ní United Kingdom ní ìfiwéra pẹ̀lú Norway fihàn péKánádà àpò sìgáÀwọn ìkìlọ̀ àwòrán tuntun tó tóbi ń mú kí iṣẹ́ wọn sunwọ̀n sí i, ṣùgbọ́n kò lè mú kí àwọn ìkìlọ̀ nípa ọ̀rọ̀ àtijọ́/àwòrán pọ̀ sí i.
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Kẹfà-15-2024